KESFET

Yeryüzünün Tuvali: Gökkuşağı Dağları

Görselde gördüğünüz görüntüler gerçek ve bu gezegende yer alıyor. Çin’in Gansu Eyaletindeki Zhangye Ulusal Jeoparkını ( Zhangye Danxia Landform Geological) çevreleyen dağların canlı renkleri, zirvelere takma adlarını veriyor: Gökkuşağı dağları. Bu dağlar sarı, turuncu, kırmızı, kahverengi, yeşil, mavi fırçayla boyanmış gibi duran renklerin çeşitliliği ile dikkat çekiyor. Bu farklı renk tonlarındaki tabakalar yatay olarak, bir pastanın katmanları gibi birbiri üzerine yerleşmiş durumda.

Danxia, Çincede “gül renkli bulut” anlamına geliyor. Bu isim yaklaşık 500 kilometrekare genişliğindeki bölgeye hâkim kızıl renk ile örtüşüyor. Danxia bölgesi 2009 yılında UNESCO Dünya Mirası Listesi’ne alınmış durumda. Bu rengarenk dağların çok ünlü olmamasının tek nedeni, Gansu eyaletindeki alışılmış turist rotasının biraz dışında yer almaları. Ancak şimdi Gansu’yu Pekin’e bağlayan yüksek hızlı trenlerle, buraya ulaşmak her zamankinden daha kolay ve kesinlikle çabaya değer.

Peru’da bulunan Gökkuşağı dağları

Peru’nun Cusco bölgesindeki Andes’te yer alan Yedi Renk Dağı (Montana de Siete Colores) diğer adıyla Vinicunca da tıpkı Çin’deki dağlar gibi renkleriyle büyülüyor. Erzurum’un Oltu ilçesinde de benzer yapıda Gökkuşağı Tepeleri bulunuyor. Bu benzerlik sebebiyle sosyal medyada Çin’deki renkli dağlara ait görseller sıklıkla Erzurum’daki gökkuşağı tepelerine aitmiş gibi paylaşılıyor.

Erzurum Oltu’daki Gökkuşağı Tepeleri

Gökkuşağı Dağları Nasıl Oluştu?

Bu kadar farklı renk tonunun bir arada bulunması dağları oluşturan kayaçların oluşma ve aşınma süreçleri ile ilgili. Kırmızı, turuncu, yeşil, sarı renklerdeki kayalar, 24 milyon yıl önce gerçekleşmiş tektonik hareketlerle oluşan kum taşı ve diğer mineraller sonucu çıkmış.

Yerbilimciler milyonlarca yıl önce günümüzde Çin sınırlarında kalan bölgede okyanus tabanında birikmiş kireçli kumtaşı ve silttaşı katmanlarının kıta çarpışmaları sonucu katlanıp Gökkuşağı Dağları’nı oluşturduğunu düşünüyor. Bu dağları merdivenler aracılığı ile dolaşmak mümkün olabiliyor.

Kayaçları oluşturan minerallerin yapısındaki demir Gökkuşağı Dağları’nın farklı renklerde görünmesine neden oluor. Demirin oksijenle tepkimeye girmesi sonucu oluşan hematit minerali kayaçlara kırmızı ve kırmızımsı kahverengi rengini veriyor. Limonit minerali koyu kahverengiden açık sarıya renkler veriyor. Demirin kükürt ile tepkimeye girmesi sonucu oluşan pirit minerali ise metalik sarı renkten sorumlu. Demirin silikat iyonu ile tepkimeye girmesi sonucu oluşan klorit ve olivin mineralleri de yeşil tonları oluşturuyor.

Bu arada Çin’e gitmek çok zor diyenler için bir hatırlatma. Aynı büyüklükte olmasa da ülkemizde de Ankara Nallıhan civarında farklı renklerde kayaç katmanlarından oluşan doğal yeryüzü şekilleri görmek mümkün…


Ankara Nallıhan

Ayrıca göz atmak isterseniz

Kaynaklar ve İleri Okumalar:

YolveMacera

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu