KÜLTÜR

Ayçiçekleri Yüzlerini Hangi Yöne Döner?

Tekirdağ tarafına yolculuk yaptıysanız sağlı sollu ayçiçeği tarlaları dikkatinizi çekmiştir. Bilmeyenler için küçük bir bilgi. Türkiye’de ayçiçeğinin en fazla yetiştirildiği il Tekirdağ’dır. Özellikle çiçek açtığı dönemde fotoğraf ve doğaseverler için güzel bir fon olmasının ötesinde ayçiçeği diğer adıyla günebakan çiçeği ilginç bir özelliğe sahiptir. Adından da anlayacağımız bu çiçeği gün içinde güneşin konumu takip ettiği bilinmektedir. Ancak küçük bir bilgi. Aslında tam gelişmiş ayçiçekleri yüzlerini güneşe dönmezler.

Ayçiçeklerinin helyotropik yani Güneş’e göre hareket eden bitkiler olduğu tam olarak doğru değildir. Aslında tomurcuklanmaya başladıklarından sonra Güneş’i takip etmeyi bırakırlar. Bu zamandan sonra aynı noktada kalırlar. Sonrasında da batıdan batan güneşin kavurucu ışınlarına maruz kalmamak için yüzlerini genellikle doğuya doğru dönerler. Tipik doğu-batı hareketi sadece genç ayçiçeklerinde görülür. Olgunlaşmış bitkiler de ise hareket azalır ve ağırlaşan çiçek doğuya yönelik kalıyor.

Kaliforniya Üniversitesi’nden Haggop Atamian, ayçiçeğinin doğu-batı hareketinin de sirkadiyen ritme dayandığını yazıyor. Araştırma da büyüme hormonunun salgılanmasından sorumlu, ışığa duyarlı iki gen saptandı. Bu hormonlardan biri daha çok gündüz (sapın doğu tarafında), diğer hormon ise gece diğer tarafta daha fazla salgılanmakta. Bu açıdan bakıldığında hareket bitkinin büyümesi için önem taşımakta.

Ayçiçekleri Hakkında Kısa Bir kaç Bilgi

İnsanlar gibi, bitkilerin de sirkadiyen ritimler olarak adlandırılan dahili biyolojik saatleri vardır. Bir kişinin sirkadiyen ritmi vücutta çeşitli fizyolojik ve kimyasal değişiklikler üretir. Benzer şekilde, bir bitkinin sirkadiyen ritmi, yaklaşık 24 saatlik döngülerdeki değişikliklere tepki vermeyi mümkün kılar. Bu nedenle, bu çiçekler bitkilerin sandığımız statik varlıklar olmadığını ilk elden görmemizi sağlar.

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu