KESFET

Argan Ağacı ve Fas’ın Ağaçlara Tırmanan Keçileri

Fas’a yolu düşenler eğer şansları yaver giderse ağaçta büyüyen keçileri görebilirler. Hiç “Keçiler ağaçta büyür mü?” demeyin elbette büyümezler. Ama söz konusu olan birçok ilginç şeyi bünyesinde barındıran Fas olduğunda, ağaç tepelerinde dolaşan düzinelerce keçi görmek normaldir. Keçiler, yetenekli dağcılardır ve yiyecek aramak için dik kayalıklara ve dağlara tırmandıkları bilinmektedir. Fas’takiler de aynı nedenle ağaçlara tırmanmaktadır. Bunun için tercih ettikleri ağaç türü de Argan ağacıdır.(Argania spinosa) Turistler arasında oldukça popüler bir bölge olan Marakeş’in dışındaki Souss Massa Draa bölgesinde bol miktarda Argan ağacı bulunur.

Doğal olarak keçiler ağaçta asılı olan alçakta yatan meyveleri tüketirler ve bitince daha yükseklere ulaşmaya çalışırlar, böylece yukarılara çıkmak için ağaca tırmanırlar.

Neredeyse sadece Fas’ta yetişebilen Argan ağacı dikenli gövdeleri, yamru yumru dalları ile dünyanın en estetik ağaçları arasında sayılmasa da keçiler için ağacın görüntüsü pek de önemli değildir. Keçiler, her yıl Haziran ayında olgunlaşan Argan ağacının meyvesini çok severler. Argan ağacı 8-10 metre yüksekliğe kadar büyür ve 150-200 yıla kadar yaşar. Dikenlidir, gövdesi kıvrımlıdır, ancak yüzyıllardır bu ağaçlara tırmanan keçiler, kendilerini göreve adapte etmeyi öğrenmişlerdir.

Argan ağacı ve keçiler Görsel Kaynak: https://www.flickr.com/

Argan ağacı güneybatı Fas’ın yarı çöl Sous vadisine ve Batı Akdeniz bölgesindeki Cezayir bölgesi Tindouf’a özgüdür. Meyvesi daha ziyade tohumu değerli bir yağ kaynağıdır. Bu nedenle bu ağaç Fas’ın Berberi halkı için önemli bir kazanç kaynağıdır. Bu ağacın meyvesi, keçilerin yediği etli kısımla çevrili çok sert bir çekirdeğe sahiptir. Cevizin içinde de yağ açısından zengin tohum bulunur. Dünyada yüksek rağbet göre argan yağı ise bu tohumdan elde edilir.

Argan ağacı meyvesi

Argan Yağı Argan Ağacından Nasıl Üretiliyor?

Keçiler yağ üretim işinin bir parçasıdır ancak süreç çok da hoşunuza gitmeyebilir. Meyvelerin küçük olduğu zamanlarda çiftçiler keçilerin ağaçlara erişmesini engeller. Ancak meyve yeterince olgunlaştığı zaman keçilerin meyveleri yemesine izin verilir. Keçiler meyveyi çekirdekleri ile birlikte tüketirler ve bu çekirdek hayvanın sindirim sisteminden zarar görmeden geçer ve dışkı yoluyla vücuttan atılır. Bunlar daha sonra çiftçiler tarafından toplanır, tohumları çıkarılır ve öğütülür. Devamında da salata sosu ve kozmetikte kullanılan yağı çıkarmak için preslenir. Hemen endişeye kapılmadan önce anımsatalım. Günümüzde modern yöntemler bu sürecin yerini yavaştan almaya başlamış durumda. Bunun da en temel nedeni bu geleneksel yöntemde zaman zaman yağa keçi kokusunun geçebilmesi 🙂

Geleneksel yöntemle argan yağı üretimi. kaynak: https://www.flickr.com/

Son yirmi yılda, argan yağının popülaritesi ve fiyatı önemli bir artış gösterdi. (yaklaşık 300 $ / litre). İronik olarak, argan yağının popülaritesi bu ağacın hayatta kalmasını tehdit etti. Daha fazla yağ elde edebilmek için yerel halk daha fazla keçi satın aldı. Bu da daha fazla tırmanma ve ağaçların zarar görmesi anlamına geldi. Ağaçlar ayrıca odun için veya diğer mahsullere yer açmak için kesilince 1970’ler ve 1980’ler boyunca yılda yaklaşık 600 hektar Argan ormanı kaybedildi.

Sibel Çağlar

Kaynak: Tree Climbing Goats of Morocco;https://www.amusingplanet.com

YolveMacera

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu