KÜLTÜR

Kiraz Çiçeklerinin Açması: Sakura Zensen

Her yıl, Japonya’daki köyler, kasabalar ve şehirler baharın gelişini nefes kesen pembe ve beyaz kiraz çiçekleri ile birlikte karşılar. Kiraz çiçeği veya sakura, Japon kültüründe büyük bir öneme sahip ve Japonya‘nın ulusal simgelerinden biridir. Bu nedenle yüzyıllar boyunca bu insanlar bu çiçeklerin açıldığı zamanı gözlemlemek için hanami yani çiçek izleme festivalleri düzenlemiştir. Başlıkta gördüğünüz “Sakura zensen ise Japonca’da “Kiraz çiçeklerinin açması” anlamına gelir.

Hiroshige, ‘Kiraz Çiçeği Zamanı, Yoshiwara Nakanochō’ (yaklaşık 1839-1842)

Sakura olarak da bilinen bu kiraz çiçekleri, tipik olarak Mart ortasından Mayıs başına kadar süren çiçeklenme mevsimi boyunca sayısız turisti kendisine çekiyor. Büyüleyici bir masal sahnesini andırmalarının ötesinde Japon kültüründe kiraz çiçeklerinin özel bir yeri bulunuyor. Sakura çiçekleri Japonya’da baharın müjdecisi olurken, genel olarak yaşam döngüsünün bir temsili olarak da görülüyor. 11 kentte ikişer haftalık festivallerle kutlanan sakura zensen, Japon kültüründe çok önemli bir yere sahiptir.

Sakura Neyi Simgeler?

Sakura, Prunus cinsinden birkaç ağacın herhangi birinin çiçeğidir. Sakuranın Türkçe anlamı kiraz çiçeğidir

Soluk pembe yapraklarının güzelliğine ve Japonya’daki yaygınlığına ek olarak bu çiçek, belirgin bir şekilde kısa ömrü ile bilinir. Bu nedenle bu çiçekleri bir ağacın üzerinde genellikle bir veya iki hafta kadar kalabilir.  Bu kısacık ömürleri nedeniyle de bu çiçekler hayatın gelip geçiciliğini temsil eder. Bu nedenle aslında Sakura hüzünlü bir durumu da yansıtmaktadır. Biraz da bu nedenle aynı zamanda Japonya’da çok sevilen bir kadın adıdır.

Güzelliğin ve estetiğin simgesi olarak haklı bir üne sahip ola bun kiraz çiçekleri açtığında, Japonlar eşi dostu toplayıp parklara, bahçelere, tapınaklara akın eder. Amaçları yalnızca çiçekleri seyretmek olur. Bu çiçek izleme partilerine ise “hanami” adı verilir.

Ancak elbette bu çiçekler aynı zaman da güzel duygularda uyandırır. Çünkü yenilenmeyi temsil eder. Bu pembe çiçekler kasvetli kış aylarının resmi olmayan sonunu işaret eder. Bu da uzun zamandır beklenen bahar aylarının başlangıcı anlamına gelir. Kiraz çiçekleri diyoruz, ama bu tam da bizim bildiğimiz kiraz değildir. Sakura adı verilen Japon kiraz ağaçları, bizdeki kardeşlerinin aksine meyve vermez. Buna karşılık çiçeğe durdukları zaman tam bir cümbüş yaşatır.


Kiraz çiçeği, çağdaş Japon kültüründe en önemli çiçek olmaya devam ediyor. Gelişi, Okinawa, Kyoto, Tokyo ve Hirosaki’nin başı çektiği ülke çapında gerçekleşen bir dizi şölenle kutlanıyor.

Hanami geleneği günümüzde genellikle kiraz çiçekleri ile bağlantılı olsa da, kökleri farklı bir çiçekli bitkiile ilişkilidir. Bu ise erik çiçeğidir. 8. yüzyılda, Japonya’nın Nara döneminde, üst sınıf bireyler erik veya ume ağaçlarının altında piknik benzeri partiler düzenlemeye başlamışlardır. Erik çiçekleri kiraz çiçeklerinden yaklaşık bir ay önce ortaya çıkıyordu. Bu nedenle bu çiçekler tarihsel olarak “ilkbaharda açan ilk çiçek” olarak bilinmeye başladı. Ancak Heian döneminde (794 – 1185) halk daha çok kiraz çiçeği ağaçlarının dallarının altında toplanmaya başladı. Sonunda, Sakura ağacının popülaritesi Ume ağacınınkini aştı.

Kiraz çiçeği mevsimi, kiraz çiçeklerinin güzelliğinin tadını çıkarmak için açık havada düzenlenen küçük partiler ve piknikler olan asırlık hanami geleneğiyle bağlantılıdır. İnsanlar kiraz ağaçlarının altında yemek yemek, müzik dinlemek ve birlikte eğlenmek için toplanırken, tepelerinde uçuşan uçuk pembe ve beyaz taç yaprakları yığınına bakarlardı. Çizim: Hiroshige, ‘Yasui’deki Tenjin Tapınağının Tepesinde Kiraz Çiçeği Görünümü’ (1834)

Kiraz Çiçeklerinin Ne Zaman Açacağını Tespit Etmek Önemli Bir İştir

Japonya’da meteorolojinin en önemli ve kritik görevlerinden biri, sakura zensen’in tam tarihini tespit edebilmektir. Geçtiğimiz yıllarda bir bilgisayar virüsüne mal edilen yanlışlık nedeniyle tarihi yanlışlıkla beş gün erken olarak açıklanmıştı. Bunun sonucunda da sakura zensen’e tanıklık etmek için bahçelere koşan Japon halkı tomurcuklarla karşılaşınca büyük bir skandal yaşanmıştı. Bunun üzerine Meteoroloji Müdürü bir basın toplantısı düzenlemek ve halktan özür dilemek zorunda kalmıştı. Neyse ki, daha önce ağzı yanan yetkililer artık daha temkinli davranıyor. Küresel ısınma nedeniyle kirazların daha erken açacağını öngörebiliyor.


Göz atmak isterseniz

Kaynaklar ve ileri okumalar:

YolveMacera

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak.

Başa dön tuşu