KÜLTÜR

Sandy Adası: Aslında Hiç Var Olmadığı Keşfedilen Bir Ada

Bazı yerlerin var olmadığının keşfi, bize keşif tarihinde merak uyandırıcı bir alt çalışma alanı sunmaktadır. Bunun en son örneklerinden birine, 2012 yılında Avustralya armalı bir tetkik gemisinin Sandy Adası’nı ziyaret etme teşebbüsüyle şahit olduk.

Yeni Kaledonya’nın kuzeybatısında, haritalarda Sandy Adası adında gizemli bir yer belirmişti. Hatta Google Earth’te siyah bir çokgen olarak bu ada görülüyordu. Bu adanın Queensland’in 700 mil doğusunda bulunduğu biliniyordu. Ancak bilim insanları oraya gittiklerinde, adanın yerinde olmadığını gördüler. Buldukları sadece açık deniz oldu. Keşif gemisinde bulunan Maria Seton, bölgede 1400 metre derinliğinde bir okyanus değil, toprak bulmayı umut ettiklerini söyleyecekti.

Google haritalarında Sandy adası olarak adlandırılan sözde büyük toprak şeridi, Avustralya ile Fransız yönetimindeki Yeni Kaledonya’nın ortasında yer alıyordu.

Oysa ki bu ada neredeyse bu denizlerin ilk haritalarından beri orada gösterilmekteydi. Ada ilk olarak 1876 yılında balina avında kullanılan Velocity adlı bir gemi tarafından tespit edilmişti. Birkaç yıl sonra Avustralya’nın deniz kuvvetleri rehberlerinin birinde bu adadan bahsedilmişti. Ada, 1908 yılında İngilizlere ait bir deniz kuvvetleri haritasına dahil olmasıyla biraz daha bilinir hale gelmişti.

Sandy Adası National Geographic Society ve The Times’ın bastığı haritalara dahil edilmişti. Kimse bu adanın aslında olmadığından rahatsız değildi, hatta görünüşe göre bu durumun farkında bile değillerdi. Ayrıca, pek çokları tarafından Google Earth’ün tek kaynağı olarak görülen uydular da bu adanın görüntüsünü yakalamış görünüyordu.

26 Kasım 2012’de Google Earth, Sandy Adası’nı sildi ve daha sonra o bölgeyi genel deniz görüntüsüne çevirdi. Bugün Google Earth uygulamasında Sandy Adası’nın olduğu yerde harita tarayıcılarının yüklediği düzinelerce fotoğraf bulunmaktadır. Ancak akıllardaki soruyu aslında tahmin ediyoruz.

Sandy Adasına Ne Oldu?

Denizciler açık denizde uzun süre yolculuk yaptıktan sonra, karayı görme umudu ile yaşamaya başlarlar ve bunu ümit ettikleri için en küçük işaretleri bile değerlendirmeye alırlar. Sandy adası olayından sonra yapılan açıklamalarda da bu duruma dikkat çekilmişti. Ancak kesin olan bir şey var ki, adanın var olduğunu ilk dile getirenler burada bir şey görmüşlerdi. Peki bu ne olabilir?

Cevap yüzen bir ada. Bilimsel olarak tanımlayacak olursak yanardağ patlamaları sonucunda ponza taşlarından oluşan bir kütle. Yeryüzündeki oluşumlardan söz ederken genelde yüzbinlerce yıllık bir ölçekten söz ederiz. Ama tüm oluşumlar bu kadar yavaş gerçekleşmiyor. Yanardağ patlamaları bir anda etrafındaki coğrafyanın değişmesine yol açabiliyor. Deniz altı volkanları patladığında soğuk okyanus suyuyla bir anda karşılaşan lav hızla soğur. Bu da ponza kayalarının oluşmasına sebep olur.

Kısacası muhtemel Sandy adası asla var olmadı. Denizcilerin gördükleri sadece yüzen bir ada idi. 1908’de Sandy Adası’nın Deniz Kuvvetleri haritasına dahil edilmesi ise acemice bir hataydı ve o dönemde yapılan sıradan hatalardan biri değildi. Aslında deniz kuvvetlerinin çeşitli söylentilerin peşinden gidip araştırma yapması sonucunda 1875’te yenilenen Pasifik haritasından 123 hayali ada silinmiştir.

Okyanuslar Sürprizler ile Doludur

Tonga Krallığı Büyük Okyanus’ta yer alan ve 176 adadan oluşan bir ülke. Daha doğrusu 2014’e kadar 176 adadan oluşan bir ülkeydi çünkü 2015 yılında tüm dünyanın gözleri önünde yeni bir adaları oldu. Aşağıdaki video da bu yeni adanın doğuş anına sizler de şahit olabilirsiniz.

Hunga Tonga-Hunga Ha’apai deniz altında patlayan bir volkanla doğdu ve yeni patlamalarla büyümeye devam ediyordu. Bu bölge bilim insanları için bir açık hava laboratuvarına dönüşmüş durumdaydı. Adanın bazı kısımları erozyon nedeniyle toprak kaybederken bazı kısımları yükselmeye devam etti. Bu ada uzun süre boyunca bilim insanları tarafından takip edildi.  

Ancak 15 Ocak 2022’de Tonga’nın başkenti Nuku’alofa’nın yaklaşık 65 kilometre kuzeyinde bulunan Hunga Tonga-Hunga Haʻapai denizaltı volkanında gerçekleşen büyük bir volkan patlaması gerçekleşti. Bu tektonik olayın ardından Pasifik Okyanusu çevresinde ciddi tsunami olayları yaşandı. Bunun sonucunda ada bir kere daha sulara gömüldü.


Göz atmak isterseniz

Kaynaklar ve ileri okumalar

YolveMacera

Başa dön tuşu