Yitip Giden Kültürümüz – Karaman Evleri

Hızlı şehirleşme ve sanayileşme kent merkezlerine göçleri artırdı. Özellikle tarihi şehirlerimizde, tarihi dokuyu ve çevreyi oluşturan eski evlerin yıkılıp, yerlerine apartmanlar dikilmesine yol açtı. Bu da devamında kentlerin tarihi kimliklerini yitirmelerine ve diğer anıtların da yalnız ve anlamsız bir şekilde kalmasına yol açtı elbette. Bu süreç Anadolu’nun en önemli tarihî şehirlerinden Karaman’da da yaşandı ve Karaman’ın eski evleri ve kimliği de geniş ölçüde yok oldu.

Türk evi kavramı, Osmanlı evi, geleneksel ev kavramlarını içine alan, yüzyılların birikimiyle oluşmuş, içinde yaşanan hayatın tasarımını etkilediği, kendine özgü mimari özellikleri olan bir mesken, konut türüdür. Bu evler, Anadolu insanının sosyal ve kültürel tarihinin en önemli tanığıdır.

Karadağ eteklerinde ve Karaman Ovası’nda karşılaşılan yapılaşma türü, barınma, üretim ve diğer etkinliklere ait mekanların yer aldığı Anadolu Türk yerleşme biçiminin tipik örneklerindendir.

Karaman evlerinin bir kerpiç duvarla çevrili iç bahçesi, hayatı bulunur. Sokak kapısı ile bu hayata girilir. Hayatın bir kenarında ev, ona bitişik mutfak, tandır, tuvalet, ahır, samanlık gibi mekânlar vardır. Mekanlar dışa kapalı, orta avlu sadece aileye aittir. Kurak iklim şartlarında orta avlu nemi tutması açısından da önemlidir. Bu nedenle yazları nemi kaybetmemek için evler rüzgarı kesecek şekilde yapılmıştır.

Bazı evlerde oldukça geniş tutulan orta avlu yaşam alanıdır. Meydan, sokak gibi toplu alanları kullanma alışkanlığı olmayan köylülerde yaşantı, bu avlularda geçer.

Karaman evleri dış görünüşlerinin sadeliğine karşılık iç kısımlarında devrinin önemli örneklerini teşkil eden süslemelere sahiptirler. Bunların Anadolu Türk evinin süsleme programı bakımından önemleri büyüktür.

19.yy ortalarında Sami Tartan’ın dedesi Hacı Ahmed Efendi tarafından yaptırılan Tartan evi Karaman evlerinin en güzel örneklerinden biridir.

Bu evlerin ve yaşam biçimlerinin bir çoğu günümüzde kaybolmuş ve yerlerini TOKİ’ye bırakmıştır.

Bu evler hakkında daha detaylı bilgi almak isterseniz çalışmaya göz atabilirsiniz.

http://dergi.kmu.edu.tr/userfiles/file/aralik2012/109-114.pdf

YolveMacera

Paylaşmak Güzeldir

Bunlara da Göz Atın

Roma Yolları Neden Düzdür ?

Bugün Roma İmparatorluğu‘nun geçmişte hüküm sürdüğü topraklarda onlardan kalan, çok uzun mesafelere döşenmiş dümdüz yollar dikkati çeker. …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir