Göçebe Kültürün Başını Çekenler: Hobolar

“Aylak vakit öldürür ve oturur. / Avare vakit öldürür ve yürür. / Ama bir hobo hareket eder ve çalışır ve temizdir.” [1] hobo

19. yüzyılda Amerika’da bir geçiş dönemi yaşanmaktaydı. Nüfusun arttığı, kentsel gelişmelerin yaşandığı, Batıya doğru coğrafi sınırların açıldığı 1870 ila 1920 yılları arasındaki bu dönem hobo’ların sayıca en yoğun oldukları döneme denk geliyor. Genişleyen demiryolları ağları iki açıdan önem taşımaktaydı, hobo’lar hem demiryollarının oluşumunda çalıştılar, hem de kendi inşa ettikleri bu yolda hareket kabiliyeti yakaladılar.

Yük trenlerine kaçak olarak binerek yolculuk eden, kurdukları “network” ile birbirlerine destek olan bu insanlar, farkında olmadan bir yaşam kültürünü de ortaya koydular. Bir hobo asla bir “serseri” olarak tanımlanmaz, hobo çalışmaktan kaçmaz, ancak çalışmak onun için geçici, günlük hayatını ve bu yaşam tarzını sürdürebilmesi için bir araçtır, asla amaç olmamıştır.

“Bir hobo çalışır ve dolanır, bir avare hayal eder ve dolanır ve bir aylak içer ve dolanır.” [2]

Göçebe yaşam tarzını kök salmakla değiştirmek istemez. Gerçek bir hobo için varılacak nihai bir nokta hiçbir zaman olmamıştır, amaç daima yolda olmaktır.

Hobo

Kamp yaptıkları yerlerde kendilerinden sonra gelecek olan hobo için kimi zaman kuru odun, kimi zaman kibrit, kimi zaman ise giyecek ve yiyecek bıraktılar, gittikleri her yerde kendilerinin de aynı malzemeleri bulabileceklerinden emin olarak. Birbirlerini tehlikeden korumak, uyarmak, yiyecek, barınacak yer, su ihtiyaçları için oluşturdukları işaret diliyle birbirlerine notlar bıraktılar aynı zamanda.

Hobolar
Teknolojinin gelişmesiyle ortaya çıkan hobo’lar ve kültürü, ironik olarak teknolojinin daha da gelişmesiyle ortadan kalkmaya başladı. Otomobilin ortaya çıkışı, karayollarının önem kazanması, demiryolu ağlarının daralması, dizel lokomotifin ortaya çıkışı  ve refah ekonomisi, sayıları bir zamanlar bir milyonun üzerine çıkan hobo’ların yok olmasına neden olacaktı. Bugün baktığımızda hobo yapısı, gelişmekte olan Amerika’nın bir dönem birçok iş kolunda göçebe işçiler olarak önemli bir açığını kapattığını ve ilerlemenin yapı taşları olduklarını söylemek mümkün.

Hobo kültürüne yabancı olsanız da yukarıdaki paragraflardaki birçok kavram, kültürel yapı, günümüzün yeni kuşağının yaşam ve çalışma şekliyle benzerlikler taşımakta. Gelişen teknoloji, ağ ekonomisi ve ağ sosyolojisi, mobil aygıtların yaygınlık kazanması ve gün geçtikçe gelişmenin “mobil” üzerine yapılandırılması, bulut teknolojileri, global iş yapma biçimleri, proje bazlı işlerin artması, uzaktan iş yönetim aygıtları ve iş kolları, freelance elemanlarla çalışma alışkanlıklarının gelişmesi ile yeni bir “Nomad” (Göçebe) kültürünü doğurmaya çoktan başladı bile.

hobosMobil teknolojiler mekân algısını ortadan kaldırıyor. Artık bir yerde olmak için orada olmaya gerek yok. Her an her yerdeyiz ve / veya hiçbir yerde. Her yerdeyken erişilebiliriz, her yerden erişebiliriz. Mobil teknolojilerin ürettiği mobil kültür coğrafya kavramını değiştirdiği gibi aynı paralellikte zaman kavramını da yeniden tanımlıyor. Etkileşim için yer ve zaman kavramları artık ortadan kalkmış durumda. Bir zamanların keskin çizgilerle ayrılmış “sanal” ve “gerçek” kavramları da mobilite ile tekrardan iç içe geçmeye başladı. “Mobil” ağ ile gerçeklik arasında sağlam bir köprü oluşturuyor. İş yapma alışkanlıklarını, eğlenme biçimlerini sosyal yaşamı derinden farklılaştırıyor. Toplumsal birliktelik / işbirliği ve koordinasyona imkân sağlayan mobil teknolojisi, “ağ”ı ve “network”ümüzü yanımızda taşımamızı ve iletişimimizin sürekliliğini sağlıyor.  Yani göçebelik yeniden tanımlanıyor.

Yola çıkmaya hazır mısınız?

“Yolculukla ilgili nefret ettiğim tek şey, eve dönüyor olmak” – Wade T. Wilson

Ulvi Yaman

KAYNAK : Karga Mecmua (Ulvi Yaman – Göçebe Kültür Yeniden Hobo’lardanTechnomad’lara) / Ağustos – Eylül 2014 ( Kısaltılarak eklenmiştir)

[1] Irwin Godfrey’in Amerikalı Avare ve Yeraltı Argosukitabından “deneyimli bir hobo”nun sözleri, Underground Poetix, Sayı 10
[2] Ben L. Reitman, Underground Poetix, Sayı 10

YolveMacera

Paylaşmak İsterseniz...

Bunlara da Göz Atın

Ev: Yabana dönen insan!

Yaşıyor olmayı, yani yaşamayı, insan ve insan olmayan canlılar için ölünceye kadar sürmesi mümkün bir …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir