Düşüncenin cesaretle süslendiği, aykırı sanat: Grafiti

Aykırılık, yaratıcılık, çılgınlık…

Günümüzde duvar resimleri ile birlikte aynı adla anılsa da aslında, kelime anlamı; “duvar yazısı”  olan bir sokak sanatıdır. Sokak duvarlarında gelişen bu sanat eylemleri gençlerin ruhlarındaki iniş çıkışlarla beraber aykırı ve asi bir duruşu simgeler. Tarihsel gelişimine bakıldığında illegal ve politik başlayan bu sanat; artık legal ve sanatsal etkinlikler kapsamına girmeyi başarmıştır.

Çoğunlukla kamusal bir alanda yer alan bir duvar ya da yüzeye çizilmiş, kazınmış veya püskürtülmüş yazı ve çizimlerdir. [1]

Özellikleri ve imajı itibariyle sert çizgiler taşır. Duyguların duvara yansıması olduğundan, olması gereken bir özellik ve sınır taşımaz. Kural yoktur. Spreyle yazılır, aslında kolaydır ama tecrübe ister. Yazı taslağı önce evde bir kağıtta çalışılır. Taslak ve stile göre duvar belirlenir. Seçilen duvarın boyayı tutacak zemin olması ve katmanının sağlam olması önemlidir. Taslak önce kaba hatlarla çizilir ve ana hatların çizilmesiyle sonlanır.

Kelime, Yunanca “graphein” (yazmak ) kelimesinden gelmiş ve İtalyanca “sgraffio” (karalamak) kelimesinden türemiştir.[2] İlk çağlardan beri bir durumu resmetme, tanımlama ya da dikkat çekme yöntemlerinden birisidir.[3] Bugün bilinen anlamıyla grafiti, 1960’ların sonlarında Amerika Birleşik Devletleri’nin hip hop kültürüyle birlikte doğmuştur. [4]

Sanat olduğu yönünde tartışmalar halen devam etmektedir ancak yapılan çalışmaların kişinin zevk ve tercihlerine göre şekillenmesi, çalışmaların duygu ve düşünceleri yansıtıyor olması grafitinin sanat akademisyenlerinin çoğu tarafından tescillenmese bile sanat olarak kabul edilmesini sağlamıştır. [5] Daha çok sokak sanatçıları tarafından illegal yöntemlerle yapılıyor olsa da bu sanatla uğraşanların ve legal olarak icra edenlerin sayısı gün geçtikçe artmaktadır. [6]

Günümüz legal grafiti sanatçıları kendilerini bu alanda geliştirerek duvar resimleriyle grafitiyi birleştirmişlerdir.

Psikolojik açıdan bakıldığında, bir grafiti sanatçısının kendi tag’ini (mahlasını) şehrin çeşitli yerlerine ve çeşitli renk ve boyutlarda yapmasının kesinlikle egosal ve narsistik bir tarafı var. Ne kadar çok ismi çeşitli yerde miktarca çok yazarsa, o sanatçı hem diğer sanatçılar arasında hem de kendi şehrinde daha fazla ünleniyor. Bu şekilde bilinirliği artırmaya “fame” deniyor. Fame kavramı, o sanatçının sadece adını yazıp göstermesi değil; yazarken kendi stilini iyice ortaya çıkarıp sanatını olgunlaştırmasını da temsil ediyor.

Sokak sanatçılarının zorlu çalışma koşullarına karşın stratejik bir konumda yaptığı eseri ile hayal edemeyeceği çok sayıda insana ulaşma şansı var. Sokak sanatçıları özgür ruhlu ve şeffaftır, öyle ki onların sanatı herkese açık.

Ünlü bir grafiti sanatçısı olan, Irak CREW şöyle söyler:

“Grafiti; görsel sanatların Rock and Roll’udur, Amerika’dan çıkmıştır ve son kırk yıldır yükselişini tam gaz sürdürüyor.” 

Grafiti Türleri [7]

  • Tag, Yazarların seçtiği nicklerin (lakap) yüzeylere marker kalemlerle aktarılması
  • Piece; görüntüler içinde isim ya da harf, çizikler.
  • Stencil, kağıt, karton, metal malzemelerden kesilerek oluşturulmuş; karikatür, rakam, harf, resim ve baskı kalıplarının boyanması ile yüzeye çıkan görüntüler.
  • Etiket, Yapıştırılmaya hazır, kesilmiş kağıtların üzerine tag (paraf), desen çizmek veya yapılmış hazır yapışkan yüzeyli grafiklerin yüzeylere uygulanması
  • Poster, kağıt malzemelerin tutkal gibi malzemelerle yüzeye yapıştırılması
  • Mozaik, seramik malzemelerin yüzeye tutturulması
  • Light grafiti, ışıkla yapılan, kalıcı olmayan grafitidir ve bu özelliğinden ötürü yasal kabul edilir.
  • 3B Tebeşir sanatı, kaldırıma tebeşirle üç boyutlu görünen resim çizilmesi.

Grafiti Terimleri [8]

  • Sketch, duvara çizilecek grafitinin defer, tablo ya da sunta üzerine çizilen taslağı.
  • Blackbook, tasarladığı sketchleri çizmek için writerların taşıdığı defter.
  • Character, grafiti bittiği zaman yanlarına yapılan genellikle insan şeklinde olan karikatür.
  • Marker,taslak yapılırken kullanılan farklı renk ve değişik kalınlıkları olan kalem. Grafiti bittikten sonra imza atmak için de kullanılır.
  • Firstline, Grafiti yapılırken atılan ilk çizgi.
  • Outline, grafiti harf çizgileri ya da dış çizgileri.
  • Scret outline, dış çizgileri çevreleyen çizgi.
  • Highlights, grafitinin bazı noktalarına, genellikle harflerin sağ alt köşesine verilen parlaklık ya da ışık efekti.
  • Fill in, grafiti dış çizgileri yapıldıktan sonra içini boyanması. Tek renk veya çok renkli olabilir.
  • Writer, Grafiti yapan sanatçı.

Yazıyı hazırlayan: Canan Özer

Kaynak:[1-8];Wikipedi

YolveMacera

Paylaşmak İsterseniz...

Bunlara da Göz Atın

Bodrum’u Sevdiren Adam: Halikarnas Balıkçısı

Yokuşbaşı’na geldiğinde Bodrum’u göreceksin, Sanma ki sen geldiğin gibi gideceksin. Senden öncekiler de böyleydiler, Akıllarını …

Bir Cevap Yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir