KÜLTÜR

Çin Seddini Sıradışı Yapan Şey Nedir?

Bir UNESCO Dünya Mirası Alanı ve dünyanın en büyük insan yapımı harikalarından olan Çin Seddi çöller, çayırlar, dağlar boyunca, bir ejderha biçiminde uzanarak yaklaşık 21 bin 196 kilometrelik bir alanı kaplar. Uzaydan çıplak gözle görülebilecek tek insan yapısı bina olduğu söylenen (ki bu gerçek değildir) Çin Seddi kimi belgelerde dünyanın en büyük mezarlığı diye de anılır. Peki, bir medeniyetin böylesine zahmetli bir işe kalkışması üstelik bunu nesiller boyunca devam ettirebilmesinin ardında yatan gerekçeler nelerdir? Neden başka bir uygarlık böyle bir proje geliştirmemiştir, Çinlileri diğer medeniyetlerden ayıran nedir?

Çin Seddi Neden yapılmıştır?

Çin uygarlığı, Doğu Asya’nın sulak ve verimli topraklarında doğmuştur. Antik tarım teknolojisinde önemli gelişmeler sağlayan uygarlık, tutarlı bir yönetim kurarak, insanların sakin, yerleşik bir yaşam sürebilmesine imkan tanımıştır. Ancak doğa Çin’in komşularına onlara davrandığı kadar iyi davranmamıştı. Orta ve Kuzey Asya çorak ve kurak ovalardan oluşuyordu. Burada yaşayan topluluklar temel ihtiyaçlarını bile karşılamakta zorlandıklarından onlar için sakin ve yerleşik bir yaşam söz konusu değildi. Bu nedenle bu bölgelerde yaşayan göçebe kabileler, Çin’in müreffeh topraklarına sürekli olarak saldırılar düzenlediler.

Çin Seddi ile ilgili ilk atıflara M.Ö. 7. yüzyılda şiirlerde rastlanır. Bu dönem henüz Çin Hanedanının hakimiyeti sağlamadığı, çatışmalarının devam ettiği dönemdir. Bu dönemde küçük devletlerden oluşan feodal bir yapı vardır. Bunlardan biri olan Qi, komşusu Chu’yu engellemek için bir duvar inşa etmeye karar verir. Bu dönemde inşa edilen duvar, Çin Seddi’nin en eski duvarıdır. Çin Seddi tek bir imparator tarafından yapılmamıştır. Farklı yüzyıllarda farklı parçalar yapılmıştır. Yani Çin Seddi, Antik Çin uygarlığı boyunca süre gelen bir proje olmuştur.

Dövülerek sıkıştırılmış topraktan yapılma seddin mimarisi eski inşaat işçiliğinin bir mucizesi gibidir. Bu dev yapının yapılışında kaç insanın çalıştığını ve bu kadar çok taşın o dönemin şartlarında buraya nasıl taşındığını anlamak zor. Ancak kayıtlar bize gösteriyor ki yüzbinlerce inşaat işçisinin çoğu zorla askere alınan köylülerden ve cezasını bitirmiş suçlulardan oluşmakta.

Çin Seddini Geçmek Zordu Ama İmkansız Değildi

Evet, duvar çok zordu ama geçilmez değildi. Hem Cengiz, hem de oğlu Kubilay Han, Moğolların 13. Yüzyılda duvarın üstesinden gelmeyi başardı. Bunun üzerine Ming hanedanı 1368’de kontrolü ele geçirdikten sonra, yerel tuğla ocaklarında üretilen tuğla ve taşlar kullanarak surları güçlendirmeye ve daha da sağlamlaştırmaya karar verdi. Ortalama 7 metre yükseklik ve 6 metre genişliğe sahip olan duvarların aralarına gözetleme kuleleri eklendi.

1644’de kuzey Mançu klanları Moğolistan’ı da dâhil eden Qing hanedanını kurmak için Ming’i devirdi. Böylece, Çin, duvarın saklamaya çalıştığı insanlar tarafından yönetilmeye başlandı. Bu durumda duvarda amacını kaybetmişti. Nizami desteği olmayan duvar harap oldu, sıkışmış toprak aşındı, yağmalanan tuğla ve taşlar inşaat malzemesi yapıldı.

Bugün duvarın asıl amacı kültürel. Dünya üzerindeki en büyük insan yapımı yapılardan biri olarak burası 1987’de UNESCO Dünya Mirası Statüsüne layık görüldü. Başlangıçta insanları Çin’den uzak tutmak için yapılmış olan Çin Seddi, şimdilerde her yıl milyonlarca ziyaretçiyi ağırlamakta. Ancak bu da duvar için ayrı bir tehlike oluşturmakta elbette.

YolveMacera

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

Başa dön tuşu