Bir Rönesans Şovu: İtalyan Bahçeleri

Simetrik cennet Rönesans kültürünün en etkileyici örneklerinden biri Tivoli'deki Villa d'Este'de bulunuyor.

Bugün İtalya dünyanın en güzel bahçelerinden bir bölümüne ev sahipliği yapıyorsa, bunu Rönesans’ın devrimci güzellik anlayışına borçlu.

Ortaçağ Avrupa’sında ve öncesinde, bahçelere sadece ilaç yapımında kullanılan tıbbi bitkiler, meyve-sebzeler ve dekoratif amaçlı çiçekler ekiliyordu. 1300’lerde başlayıp 300 yıl boyunca etkisini sürdüren Rönesans ise, bahçeleri adeta bir sanat eserine dönüştürdü.

Vaktinde Floransa ve Toskana bölgelerini yöneten Medici ailesi, Rönesans’a ön ayak olup, belki kendilerinin bile beklemediği şekilde, dünyayı değiştirdi. Rönesans ile birlikte resim, müzik, bilim, mimari ve felsefe çağ atladı. Tabii bir de bahçeler…

Mediciler gibi güçlü İtalyan aileleri, güzel köşklerinin etrafını geometrik düzendeki bahçelerle çevirdiler. Yeşil alanlar giderek genişledi ve simetrikleşti. Boşluklar bitkiler ile biçimlendirilip düzene sokuldu. Doğa başıboş bırakılmadı, sürekli budanarak terbiye edildi. Soylular, üst düzey konuklarını bu estetize yeşilliklerde ağırlıyor; uzun yürüyüşlere çıkıyor, gizli bahçelerde kitap okuyor, derin düşüncelere dalıyor, kuş cıvıltıları, kokular ve manzaralarla sarhoş oluyordu.

Eski kitaplar sayesinde Antik Roma’nın bahçeleri keşfedilmiş ve bu alanlar güzellik, zenginlik ve gücün sergi salonuna dönüşmüştü. Bir bereket simgesi olarak su, çeşme formunda karşımıza çıkıyor; çeşmeler de çoğu kez mitolojik karakterlerin mesaj kaygılı tiyatrosuna sahne oluyordu. Floransa yakınlarındaki Villa di Castello’nun çeşmesinde, Herkül’ün güçlü atlet Antaeus’u yendiği sahne öylesine canlandırılmıyordu örneğin. Bu, bahçenin sahibi Cosimo de’ Medici’nin, kendisini alt etmek isteyen Floransa soylularına bir mesajıydı. Bahçe, Medici’nin Floransa’ya getirdiği güç, bilgelik, düzen, güzellik ve zaferin sembolüydü.

İtalyan yarımadasının yetenekli mimar ve heykeltıraşlarının hünerle biçimlendirdiği Medici bahçeleri önce İtalya’ya, sonra Fransa’ya, ardından İngiltere’ye yayıldı ve taklit edildi. Bugün Medicilerin Toskana bölgesindeki 12 köşkü ve iki bahçesi, ‘olağanüstü evrensel değer’ başlığıyla UNESCO’nun Dünya Miras Listesi’nde yer alıyor. Av köşkleri Màgia da onlardan biri.

Medici’lerden sonra villayı devralan aileler de, bu Rönesans mirasına hürmet etti. Màgia’nın bahçesine 1700’lerde eklenen çiçeklik bile köşke saygı amacıyla daha alçakta konumlandırılmıştı (üstte). Günümüzde, geniş bir kapıdan geçip görebileceğiniz bahçe, geometrik bir mükemmeliyet örneği. Burada bitkiler keyiflerine göre büyüyemiyor, belli bir düzen içinde ekiliyor, budanıyor, şekillendiriliyor. Toskana güneşi altında sarı sarı parlayan meyveleriyle limon ağacı saksıları, bahçeyi bölümlere ayırıyor ve ortadaki yuvarlak havuz tabloyu mükemmelen tamamlıyor. Her iki yanda, içinde limon ağaçları yetiştirilen tipik limonaia’lar (limonluk) bulunuyor. Ve tam karşıda sizi, 500 yıldır değişmeyen peyzaj bekliyor. Düzen ve ahengin nefis bir birleşimi. Böyle bir bahçeye kolayca âşık olabilirsiniz.

İtalya, servi ağaçlarının kutsal toprakları aynı zamanda. Bu memlekette serviler bir ‘mezarlık ağacı’ değil; aksine hayata dair bir işaret görevi görüyor. Kuzey İtalya’nın insanı sersemleten pastoral güzelliği içinde incecik bir piramit gibi yükseliyor ve yaşamın olduğu yerleri; vadilerdeki kavisli yolları, ulaştıkları çiftlik evlerini, kiliseleri, parkları işaretliyorlar.

Toskana’daki zarif Ortaçağ köşkü Villa la Màgia’dan, karşıdaki Montalbano tepelerinin servilerce işgal edilmiş olağanüstü manzarasına bakarken, bu manzaranın, 1500’lerden bu yana değişmediğini düşünmek heyecan verici olmalı…

Yazı sitemize kısaltılarak eklenmiştir: Tam metin için aşağıdaki bağlantıyı kullanabilirsiniz:

http://www.tempomag.com.tr/detail/bir-ronesans-sovu-italyan-bahceleri

Paylaşmak İsterseniz...

Bunlara da Göz Atın

Büyük Şehirler Yerine Kasabaları Keşfedin

Yurtdışına yolculuk yaptığımız zamanlarda, konaklamalarımızı genelde büyük şehirlerde yapmayı tercih ederiz. Oysa küçük kentler ve …

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir